حسن بن نوح القمري البخاري
12
كتاب التنوير (فارسى)
كار خود را بكمال نزديك گردانيد و براى طبع و نشر در دسترس بنياد نيكوكارى گذاشت و بنياد نيز طبق مدلول و مفاد اساسنامه خود بيدرنگ بطبع و نشر آن دستيازيد . اما در باب شرح حال خود جامع و شارح و مصحح كتاب التنوير ، ناگزير است همان مختصر را كه در مقدمهء كتاب ابو ريحان بيرونى ، مؤلف آقاى امام نوشتهام و كتاب مزبور جزء سلسله انتشارات بنياد نيكوكارى نوريانى بتاريخ شهريور 1352 شمسى ، در نخستين روز برگزارى جشن هزارهء آن دانشمند بزرگ ايرانى در تالار رودكى ، انتشار يافته است در اينجا بياورم : [ دربارهء مصحّح ] « . . . عالم بارع و محقق جامع آقاى سيد محمد كاظم امام ادام الله ايام افاضاته نسبى جليل و حسبى نبيل دارد و از خاندان روحانى و از سادات خوزستانى و شاخهاى برومند از شجرهء طيبه است . پدرش مرحوم حاج سيد اسد الله امام جمعه اهواز بود . امام تحصيلات خود را در اهواز شروع كرد و در نجف اشرف پايان داد و از آيات عظام مرحومان نائينى و اصفهانى ، درجهء اجتهاد يافت . مدتى نيز در قاهرهء مصر بتحقيق پرداخت . در سال 1334 ، براى تدريس در دانشكدهء الهيات و معارف اسلامى دانشگاه تهران ، دعوت شد . امام در رشتهء ادب عربى و تفسير قرآن و تاريخ و فلسفه دست دارد و با اين بنيهء ضعيف و محروميت از آسايش ، درزى اهل علم و در كسوت روحانى ، مانند جوانان نوخط و برومند و قهرمانان چالاك و زورمند ، بشبانروز ، با ذوقى و شوقى ستايشآميز و استقامت و استدامتى اعجابانگيز ، به خواندن و نوشتن و تحقيق و جستن و يافتن سرگرم است و دقيقهاى را از كار مفيد و مثمر فارغ و غافل نيست . وى تاكنون در حدود بيست و چند جلد كتاب تأليف و ترجمه يا تصحيح و تنقيح كرده و بر آنها حاشيه و تعليق نوشته و توسط انتشارات دانشگاه تهران و ديگر مؤسسات فرهنگى بطبع رسانيده است و قريب بيست جلد كتاب ديگر نيز آماده و مهيا دارد و در انتهاز فرصت است كه آنها را نيز طبع و نشر كند . با اينهمه ، از حاصل عمر ثمرهء نبرده و خشنود نيست و پيوسته بر خنگ تيزگام